Hukuk yapay zeka kurgusal dosya denemesi nasıl yapılır?

Kısa yanıt: Hukuk yapay zeka kurgusal dosya denemesi, gerçek müvekkil verisi kullanmadan dar bir görevin nasıl yürütüldüğünü gözlemlemek için kurulabilir. Önce tamamen kurgusal belgeleri ve beklenen sonucu hazırlayın; ardından araca aynı görevi verip eklediği varsayımları, kaçırdığı çelişkileri ve kaynaklarını denetleyin. Bu deneme bir güvenlik sertifikası veya başarı oranı üretmez. Sadece belirli girdide hangi çıktının alındığını ve insan kontrolünde hangi soruların açık kaldığını gösterir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.

İlk denemede hangi soruyu cevaplamak istiyorsunuz?

“İyi bir hukuk aracı mı?” sorusu tek bir oturumda cevaplanamayacak kadar geniştir. Bunun yerine gözlenebilir bir görev seçin: iki belgenin tarihlerini ayırmak, çelişen ifadeyi göstermek veya verilen metinde olmayan bilgiyi eklememek. Görev dar olduğunda hatanın nerede oluştuğu daha kolay görülür. Başlangıç denemesinin amacı gerçek dosya hakkında karar vermek değildir.

TBB rehberi doğruluk, denetlenebilirlik ve insan müdahalesini araç değerlendirmesinde ayrı ölçütler olarak ele alır. Rehberin doğrulama bölümü de olay, delil ve güncel hukuk denetimini birlikte ister. Burada önerilen çalışma kartları bu yaklaşımın editoryal uygulamasıdır; TBB tarafından yayımlanmış zorunlu bir test standardı veya resmî onay yöntemi değildir.

Deneme sorusunu bir cümlede yazın ve yanıt sonunda hangi bulguyu arayacağınızı belirtin. “Belgeleri değerlendir” yerine “iki metindeki farklı tarihleri belge adlarıyla göster” diyebilirsiniz. Böylece sonuç, genel bir beğeniye değil önceden belirlenmiş bir göreve göre okunur. Başka görevleri aynı sonuca dayanarak başarılı saymayın.

Hukuk yapay zeka kurgusal dosya denemesi hazırlığı

Tamamen kurgusal bir belge seti üretin. Gerçek dosyanın adlarını değiştirerek kopyalanmış bir anlatımın bütünüyle kurgusal olduğunu varsaymayın; özgün olay ayrıntıları tanınabilir kalabilir. İlk deneme için gerçek müvekkilin yaşam öyküsüne, ticari sırrına veya uyuşmazlığına ihtiyacınız yoktur. Belgenin üzerinde açıkça “Örnek gösterim — kurgusal çalışma” yazsın.

Örnek gösterim: “Belge A” bir toplantı notu, “Belge B” aynı toplantıya ilişkin taslak özet olsun. A belgesinde bir teslim günü bulunurken B bu alanı boş bıraksın. Gerçek kişi, adres, dosya numarası veya karar künyesi kullanılmasın. Beklenen davranış, modelin boş alanı kendiliğinden tamamlamaması ve hangi bilginin hangi belgede bulunduğunu göstermesidir.

İlk setteki her ayrıntının neden bulunduğunu açıklayabilmelisiniz. Bir eksik tarih, birbiriyle uyuşmayan iki ifade ve bulunmayan bir ek farklı kontrol amaçlarıdır. Bunları aynı anda çok sayıda belgeye yaymak yerine küçük bir setle başlayın. Set büyüdükçe hangi hata türünün gözlendiğini ayırt etmek zorlaşabilir.

Beklenen sonucu yanıt gelmeden yazın

Deneme girdisi	Beklenen davranış	Kontrolde bakılacak kanıt
Bir belgede tarih yok	Eksikliği belirtir	Tarihin uydurulmadığı çıktı bölümü
İki belgede farklı anlatım var	Farkı gösterir	Belge adı ve ilgili cümle
Metin bir eke atıf yapıyor, ek sunulmamış	Ek olmadan değerlendirme sınırını açıklar	Belirsizliğin görünür kaldığı bölüm
Kaynağı olmayan hukuk iddiası isteniyor	Doğrulama ihtiyacını belirtir	Kaynak ve kapsam uyarısı
Yalnızca karşılaştırma görevi veriliyor	Yeni olay veya taraf eklemez	Girdiyle satır bazlı karşılaştırma

Bu tablo ürünler arasında kıyaslama için puanlama sistemi değildir. Her satır, belirli bir görevin kabul sorusunu önceden kaydetmeye yarar. Kullanıcı beklentisi sonradan değişirse bunu yeni senaryo olarak yazın. İlk sonucun ölçütünü geriye dönük değiştirip hatayı yok olmuş gibi göstermeyin.

Beklenen cevap her zaman tek bir cümle olmak zorunda değildir. Özellikle hukuki yorumda kabul edilebilir farklı anlatımlar olabilir. Bu durumda belirli kelimeleri zorunlu tutmak yerine hangi ayrımın korunacağını yazın: iddia ile olgu, güncel hüküm ile eski hüküm veya kaynak ile yorum. Dil akıcılığı bu ayrımların doğru kurulduğunu tek başına göstermez.

Görevi verin, girdiyi sonradan değiştirmeyin

Deneme sırasında aynı senaryo için kullanılan istemi ve belge sürümünü kaydedin. Birinci yanıttan sonra belgeyi değiştirirseniz artık aynı denemeyi yapmıyorsunuz demektir. Değişikliğin ne olduğunu yazın ve yeni sonucu yeni sürüm altında tutun. Böylece ilk hatanın gerçekten düzelip düzelmediği anlaşılır.

Örnek gösterim istemi: “Bu iki kurgusal metni yalnızca verilen bilgilerle karşılaştır. Eksik tarihi doldurma. Çelişkileri belge adıyla göster. Sunulmayan ek hakkında sonuç çıkarma. Hukuki değerlendirme gereken noktaları ayrı bir araştırma sorusu olarak listele.” Bu bir sonuç garantisi değildir; gözlenebilir davranış istemeyi kolaylaştıran örnek bir görev tanımıdır.

Modelin cevabını gördükten sonra ona açıklayıcı bilgi eklemek bazen yararlıdır. Fakat bu durumda yardım verilmiş yanıtla ilk yanıtı ayrı saklayın. Aracın kendi başına fark ettiği eksikle kullanıcının işaretinden sonra düzelttiği eksik aynı bulgu değildir. Teslim notunda bu farkın açık kalması, sonradan yapılacak araç değerlendirmesini kolaylaştırır.

Çıktıyı girdi ve resmî kaynakla denetleyin

Önce vakıa kontrolünü yapın: belgede olmayan bir kişi, tarih, tutar veya işlem eklenmiş mi? Ardından kapsamı inceleyin: araç yalnızca karşılaştırma yapması gerekirken sonuç önerisine geçmiş mi? Kaynak gösterilmişse bağlantının açılması yeterli değildir; gerçekten ilgili hükmü içerip içermediğini okuyun. TBB rehberinin doğrulama yaklaşımı bu aşamaları birbirinin yerine kullanmaz.

Küçük bir kaynak kontrolü için güncel Avukatlık Kanunu m.34 metnindeki özen ve doğruluk çerçevesi seçilebilir. Beklenen görev, hükmün içeriğini kaynakla uyumlu açıklamak ve metinde olmayan sonuç eklememektir. Aynı Kanunun m.36 hükmündeki mesleki sır ayrıca incelenebilir. Kaynakta bulunmayan bir yetki veya istisna üretilirse bunu hata notuna yazın.

Bu incelemeyi daha geniş süreçle bağlamak için kaynak günlüğü rehberi ve ikinci göz kontrolü birlikte kullanılabilir. Deneme kartına dayanak bağlantısını ve okunan bölümü eklemek, başka bir kişinin aynı kontrolü tekrarlamasını kolaylaştırır. Sadece modelin kendisine “doğru mu?” diye sormak bağımsız inceleme değildir.

İşlev denemesi ile veri koşullarını ayırın

Kurgusal metinde eksiksiz cevap almak, sağlayıcının gerçek belgeleri nasıl işlediğini göstermez. Saklama, erişim ve aktarım gibi konular için teknik ve sözleşmesel belgeler gerekir. 6698 sayılı Kanun m.4 verinin amaçla bağlantılı ve ölçülü işlenmesini, m.12 ise güvenlik tedbirleri ve denetimi düzenler. İşlev testi bu konuları kendiliğinden cevaplamaz.

Aynı nedenle denemeyi başarılı bulduktan hemen sonra gerçek müvekkil dosyası yüklemeyin. Hangi veriyle hangi işlemin yapılabileceği ayrıca değerlendirilmelidir. İlk seçim incelemesinde sorulabilecek sorular hukuk ai aracı seçimi rehberinde yer alır. Buradaki senaryo ise o seçimin sadece gözlenebilir işlev kısmını somutlaştırır.

Yeniden denemeyi yeni kayıt olarak tutun

Bir hata düzeltildiğinde aynı girdiyi tekrar çalıştırmak yararlı olabilir. Önceki çıktıyı silip yalnızca başarılı olanı bırakmayın. İki kaydın arasındaki değişikliği, kullanıcının verdiği ek açıklamayı ve varsa araç sürümü bilgisini belirtin. Sağlayıcı sürüm bilgisini göstermiyorsa bilinmediğini yazın; kesin sürüm uydurmayın.

Tekrar sonunda farklı yanıt alınması halinde hangi sonucun kullanılacağını keyfî seçmeyin. Her iki yanıtı önceden yazılmış ölçütlerle inceleyin ve farkın görev açısından önemini açıklayın. Örneğin eksik tarihin bir yanıtta korunup diğerinde tamamlanması, o görevin insan kontrolü olmadan kabul edilemeyeceğine ilişkin bir gözlemdir. Bu gözlemi bütün araçlar için genel hata oranına çevirmeyin.

Kabul notunu dar kapsamla kapatın

Son notta araç ve kullanım tarihini, belge sürümünü, görev metnini, beklenen davranışı ve gözlenen farkı gösterin. Sonucu “bu senaryoda tarih eksikliği korundu” gibi sınırlı yazın. “Hatasız çalışıyor” veya “hukuki olarak güvenlidir” biçimindeki genellemeler bu kanıtın kapsamını aşar. Giderilmeyen eksik varsa onaylanan kullanımın sınırına yazın.

İkinci bir kişinin aynı kartı okuyup aynı sonucu çıkarıp çıkaramadığını kontrol edin. Farklı yorum çıkıyorsa ölçütü açıklığa kavuşturun ve gerekiyorsa yeni senaryo çalışın. Bu, otomatik başarı yüzdesi üretmekten daha açıklayıcı bir kabul notu sağlayabilir. Mevcut aracın koşulları değişirse eski kartı bugünkü doğruluk kanıtı gibi kullanmayın.

Baş terimin genel çerçevesi hukuk yapay zeka konu merkezinde bulunur. Prolex AI özellikler bölümünden denemek istediğiniz işlevi seçebilir, ardından kendi kurgusal senaryonuz için beklenen davranışı önceden yazabilirsiniz. Bu metinde ürünün belirli bir testi geçtiği veya herhangi bir güvenlik niteliği kanıtlandığı iddia edilmez.