Konu merkezi
Hukuk yapay zekâ rehberi
Kısa yanıt: Hukuk yapay zekâ (kısaca hukuk ai), içtihat ve mevzuat araştırması, dilekçe ve sözleşme taslağı, belge özeti ve karşılaştırması gibi hukuk işlerinde kullanılan yapay zekâ araçlarının genel adıdır. Türkiye Barolar Birliği'nin (TBB) 2026 tarihli tavsiye rehberine göre avukat bu araçlardan yararlanabilir; ancak mesleki sırrı, kişisel verileri, müvekkilin menfaatini, nihai hukuki muhakemeyi ve mesleki sorumluluğu hiçbir aşamada yapay zekâya devredemez.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.
Hukuk yapay zekâ neleri kapsar?
TBB rehberi kapsamı geniş tutar: üretken yapay zekâ sistemleri ve büyük dil modelleri, belge inceleme araçları, içtihat ve mevzuat arama sistemleri, sözleşme analizi yazılımları, deşifre ve özetleme araçları, müvekkil iletişimi destek sistemleri ve büro yönetiminde kullanılan yapay zekâ destekli çözümler. Yani genel bir sohbet asistanını hukuki soru için kullanmak da, hukuka özel bir platform da aynı ilkelere tabidir.
Hukuk ai kullanımında dört risk sınıfı
TBB rehberi yapay zekâ kullanımını risk temelli dört grupta değerlendirir. Sınıf belirlenirken veri türü, müvekkil üzerindeki etki, hukuki sonuca yakınlık, aracın kapalı veya açık sistem olması ve yurt dışına aktarım ihtimali birlikte dikkate alınır.
| Sınıf | Örnek kullanımlar | Asgari güvenceler |
|---|---|---|
| Serbest yardımcı kullanım | Genel mevzuat başlığı araştırması, anonim konu planı, dil sadeleştirme, kamuya açık metin özetleme | Müvekkil verisi girilmez; çıktı nihai hukuki görüş sayılmaz; kaynak teyidi yapılır |
| Sınırlı ve kontrollü kullanım | Dilekçe veya sözleşme ilk iskeleti, anonimleştirilmiş belge özeti, içtihat ön elemesi, sözleşme karşılaştırması | Veri maskeleme, onaylı araç, insan denetimi, kayıt, ikinci göz incelemesi; gerekirse müvekkil bilgilendirmesi |
| Özel güvenceye ve gerekli hallerde onama bağlı kullanım | Hassas veri içeren belge inceleme, dava/icra dosyası evrakı analizi, ticari sır ve stratejik müzakere belgeleri | Kapalı sistem, yazılı yetkilendirme, KVKK kontrolü, yurt dışı aktarım analizi, erişim sınırı ve loglama |
| Yasak kullanım şekilleri | İlgili mevzuat ve meslek kuralları kapsamında yasaklanan kullanımlar (ör. insan denetimini ortadan kaldıran kullanım) | Kullanılmaz |
Hukuk yapay zekâ kullanırken beş temel ilke
TBB rehberinin yönetici özetinden, her araç ve her dosya için geçerli ilkeler:
- Nihai sorumluluk avukattadır. Yapay zekâ çıktısı nihai hukuki görüş sayılmaz; avukat denetlemeden müvekkile, mahkemeye, idareye veya üçüncü kişilere sunulmaz.
- Müvekkil sırrı korunur. Kimlik, dosyanın ayırt edici unsurları, strateji, deliller, özel nitelikli veriler ve ticari sırlar, gerekli teknik ve hukuki güvenceler sağlanmadan araca girilmez.
- KVKK uyumu ön koşuldur. Veri minimizasyonu, aydınlatma, güvenlik tedbirleri, yurt dışına aktarım rejimi ve veri işleyen sözleşmeleri gözetilir.
- Çıktı doğrulanır. Uydurma içtihat, hatalı mevzuat atfı ve eksik kaynak riskine karşı madde numarası, yürürlük durumu ve kararlar resmî kaynaktan kontrol edilir.
- Gerektiğinde müvekkil bilgilendirilir. Kullanım müvekkilin haklarını, verilerini, stratejisini veya hizmetin sonucunu etkileyebilecekse açık ve kayıt altına alınabilir biçimde bilgi verilir.
Konu konu hukuk yapay zekâ rehberleri
Yapay zekâ ile hukuki araştırma
İçtihat ve mevzuat araştırmasında yapay zekâyı nasıl kullanacağınız ve bulduğunuz her dayanağı nasıl doğrulayacağınız.
- Yapay zeka ile hukuki araştırma nasıl yapılır? Adım adımYapay zeka ile hukuki araştırmayı soru kurmaktan resmî kaynakta doğrulamaya kadar adım adım yapın: TBB rehberi, KVKK uyarıları ve kontrol tablosu.
- Hukuk ChatGPT kullanımı: atıflar nasıl doğrulanır?ChatGPT ile hukuki araştırmada madde ve karar atıflarını resmî kaynaklardan doğrulamanın adımları: TBB rehberi, KVKK uyarısı ve kontrol listesi.
- Hukuk Gemini kullanımı: gizlilik ve kaynak kontrolüGemini ile hukuki araştırma yaparken müvekkil sırrını korumanın ve yanıtlardaki kaynakları doğrulamanın yolları: Google uyarıları, TBB rehberi, KVKK.
- Hukuk Google araması: resmî kaynaklara nasıl ulaşılır?Google'da kanun, Resmî Gazete ve mahkeme kararı ararken resmî metne ulaşmanın yolları: site: operatörü, AI Bakışı uyarısı ve güncellik kontrolü.
Güvenli kullanım, KVKK ve meslek kuralları
Mesleki sır, kişisel veriler, yasak kullanımlar ve müvekkille ilişki.
- Hukuk yapay zeka asistanı: avukatlar için güvenli kullanımHukuk yapay zeka asistanını TBB rehberi, KVKK ve Avukatlık Kanunu çerçevesinde güvenle kullanmanın yolları: doğrulama, gizlilik ve büro politikası.
- Hukukta yapay zeka riskleri: avukatlar için yasak kullanımlarHukukta yapay zeka kullanmanın riskleri ve TBB rehberine göre avukatlar için yasak kullanımlar: halüsinasyon, sır ihlali, reklam yasağı ve ücret.
- KVKK ve yapay zeka: avukatlar için 10 maddelik kontrol listesiMüvekkil belgesini yapay zekâ aracına yüklemek KVKK'ya göre veri aktarımı olabilir. KVKK'nın avukat rehberine dayalı 10 maddelik uyum kontrol listesi.
- Müvekkil yapay zekâ onamı: dosyada kullanımı reddedebilir mi?Müvekkil, dosyasında yapay zekâ kullanılmasını reddedebilir mi? TBB rehberi, Avukatlık Kanunu ve KVKK'ya göre bilgilendirme, onam, ret hakkı ve ücret.
Büroda uygulama: araç seçimi, politika ve taslaklar
Hukuk ai aracını seçmekten büro kurallarına, dilekçe ve sözleşme işlerine kadar gündelik uygulama.
- Avukatlar için hukuk ai aracı seçimi: sorulacak 10 soruHukuk ai aracı seçimi için TBB rehberi ve KVKK'ya dayalı 10 soru: veri lokasyonu, model eğitimi, alt işleyenler, kaynak gösterme ve sözleşmesel güvence.
- Hukuk bürosu yapay zeka kullanım politikası nasıl yazılır?Hukuk bürosu için yazılı yapay zeka kullanım politikası: TBB rehberi ve KVKK'nın iş yeri kılavuzuna göre yedi temel bölüm, örnek madde ve uygulama adımları.
- Yapay zeka ile dilekçe yazımı: taslaktan mahkemeye kontrolYapay zeka ile dilekçe taslağı hazırlarken nereye kadar gidilebilir? TBB rehberinin sınırları, HMK m.119 içerik listesi ve sunmadan önce kontrol adımları.
- Hukuk yapay zeka ile sözleşme inceleme: sınırlar ve adımlarYapay zekâ ile sözleşme incelemesinde TBB rehberine göre izin verilen işler, ticari sır ve KVKK sınırları, TBK genel işlem koşulu kontrolü ve güvenli adımlar.
- Stajyer avukat yapay zeka kullanabilir mi? Sınırlar ve adımlarStajyer avukat yapay zeka araçlarını hangi koşulla kullanabilir? TBB rehberi, KVKK avukat rehberi ve Avukatlık Kanunu'na göre sınırlar, sorumluluk ve adımlar.
AI for legal: İngilizce terim ne anlatır?
“AI for legal” ve “legal AI”, hukuk alanında kullanılan yapay zekâ araçları için İngilizcede kullanılan genel ifadelerdir; Türkçede aynı ihtiyaç “hukuk yapay zekâ” ya da “hukuk ai” diye aranır. Yabancı kaynaklardaki ilkeler yol gösterici olabilir, ancak Türkiye'de çalışan bir avukat için bağlayıcı çerçeve Avukatlık Kanunu, meslek kuralları ve 6698 sayılı Kanun'dur; TBB rehberi de bu mevzuatla bağdaşacak şekilde yorumlanır.
Sıkça sorulan sorular
- Hukuk yapay zekâ (hukuk ai) nedir?
- Hukuk yapay zekâ; içtihat ve mevzuat araştırması, dilekçe ve sözleşme taslağı, belge özeti ve karşılaştırması gibi hukuk işlerinde kullanılan yapay zekâ araçlarının genel adıdır. TBB'nin 2026 tarihli rehberi, genel amaçlı büyük dil modellerini de hukuka özel arama ve sözleşme analizi yazılımlarını da kapsama alır.
- Avukatlar yapay zekâ kullanabilir mi?
- Evet. TBB'nin 2026 tarihli tavsiye rehberine göre avukat yapay zekâdan yararlanabilir; ancak mesleki sırrı, kişisel verileri, müvekkilin menfaatini, nihai hukuki muhakemeyi ve mesleki sorumluluğu hiçbir aşamada yapay zekâya veya üçüncü kişilere devredemez.
- Yapay zekâ çıktısı doğrudan mahkemeye sunulabilir mi?
- Hayır. TBB rehberine göre yapay zekâ çıktısı nihai hukuki görüş veya işlem olarak kabul edilmemeli, avukat tarafından denetlenmeden mahkemeye, müvekkile, idareye veya üçüncü kişilere sunulmamalıdır. Denetim; hukuki doğruluk, olayla uyum, süreler, usul hükümleri ve güncel mevzuat ile içtihadı kapsar.
- Müvekkil bilgisi hukuk yapay zekâ aracına girilebilir mi?
- Gerekli teknik ve hukuki güvenceler sağlanmadan girilmemelidir. TBB rehberi müvekkilin kimliği, dosyanın ayırt edici unsurları, strateji, deliller, özel nitelikli veriler ve ticari sırlar için bu kuralı koyar; hassas belgelerin incelenmesini kapalı sistem, yazılı yetkilendirme, KVKK kontrolü ve loglama gibi özel güvencelere bağlar.
- AI for legal ne demek?
- “AI for legal”, hukuk alanında kullanılan yapay zekâ araçları için İngilizcede kullanılan genel bir ifadedir; Türkçede karşılığı “hukuk yapay zekâ” veya “hukuk ai” aramalarıdır. Türkiye'de çalışan avukat için bağlayıcı çerçeve Avukatlık Kanunu, meslek kuralları ve 6698 sayılı Kanun'dur.
Prolex AI bu çerçevede nerede durur?
Prolex AI, Türkiye'deki hukukçular için geliştirilmiş bir hukuk yapay zekâ asistanıdır; içtihat ve mevzuat araştırması, dilekçe ve sözleşme taslağı, doküman analizi ve dosya takibini tek çalışma alanında toplar. Özellikleri incele · Planlar ve fiyatlar